ကရင်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး မန်းဘဇန်၏ ဘဝခရီးနှင့် တော်လှန်ရေးမှတ်တိုင်များ

နိဒါန်း
ကရင်အမျိုးသားတော်လှန်ရေး၏ ဗိသုကာ၊ KNU ဥက္ကဋ္ဌဟောင်းနှင့် တပ်ပေါင်းစုတည်ဆောက်ရေး၏ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြဖြစ်သူ မန်းဘဇန် (Mahn Ba Zan) ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။


မန်းဘဇန်၏ အဓိက အနှစ်ချုပ် အချက်အလက်များ (Key Facts)

အကြောင်းအရာအချက်အလက်
အမည်ရင်းမန်းဘဇန် (Mahn Ba Zan)
မွေးသက္ကရာဇ်၁၉၁၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်
မွေးရပ်မြေဧရာဝတီတိုင်း၊ ဓနုဖြူမြို့
တာဝန်များKNU ဥက္ကဋ္ဌ၊ KNDO စစ်ဦးစီးချုပ်
ထူးခြားချက်ဒုတိယလမ်းစဉ်၏ ဗိသုကာ၊ တပ်ပေါင်းစုတည်ဆောက်သူ
ကွယ်လွန်၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်

၁။ ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး

မန်းဘဇန်ကို ၁၉၁၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဓနုဖြူမြို့၌ အဖ မန်းစိန်ပွင့်၊ အမိ ဒေါ်ချောတို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ ခေတ်ပညာတတ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။

မန်းဘဇန်သည် ငယ်စဉ်ကပင် အားကစားနှင့် စာပေတွင် ထူးချွန်သူဖြစ်သည်။ သူ၏ ပညာရေးခရီးလမ်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် –

  • မူလတန်း: ဓနုဖြူမြို့ (ABM) ကျောင်း။
  • အထက်တန်း: မအူပင်မြို့ အထက်တန်းကျောင်း (ဆယ်တန်းအောင်မြင်)။
  • တက္ကသိုလ်: ယုဒသန်ကောလိပ် (ဂျက်ဆင်ကောလိပ်) တွင် ဥပစာတန်းအောင်မြင်ပြီး၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (B.A.) ရရှိခဲ့သည်။

၂။ ကျောင်းသားဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးစတင်ခြင်း

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝတွင် မန်းဘဇန်သည် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုများ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗိုလ်အောင်ကျော် ကျဆုံးသည့် ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။

၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ်တွင် နော်ကြည်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သားသမီး ၁၀ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် စာရင်းစစ်မင်းကြီးရုံးတွင် အမှုထမ်းခဲ့သော်လည်း အမျိုးသားရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ရန် အလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

၃။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် စစ်မှုထမ်းဘဝ

၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှဘုရင့်တပ်မတော်၏ အရေးပေါ်ဗိုလ်သင်တန်း (အပတ်စဉ် ၃) သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဒု-ဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ဓနုဖြူနှင့် မအူပင်ဒေသများတွင် ကရင်-ဗမာ ညီညွတ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကရင်ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

စစ်ပြီးခေတ်တွင် မအူပင်ခရိုင် KNU ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရင်း ကရင်အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းကို ဦးစီးဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

၄။ KNDO တည်ထောင်ခြင်းနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO) ကို ဖွဲ့စည်းသောအခါ မန်းဘဇန်သည် ဗဟိုစစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

  • ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများ စတင်သောအခါ အင်းစိန်တိုက်ပွဲနှင့် ညောင်လေးပင်တိုက်ပွဲတို့တွင် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးစီးကွပ်ကဲခဲ့သည်။

၅။ တပ်ပေါင်းစုတည်ဆောက်ရေး၏ ဗိသုကာ

မန်းဘဇန်သည် “ဘုံရန်သူကို တိုက်ရန် တပ်ပေါင်းစုလိုအပ်သည်” ဟူသော မူဝါဒကို အစဉ်တစိုက် ကျင့်သုံးခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် အောက်ပါတပ်ပေါင်းစုများကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည် –

  1. ဒလညတ (ဒီမိုကရက်တစ် လူမျိုးစုများ ညီညွတ်ရေးတပ်ဦး – ၁၉၅၆)
  2. မဒညတ (အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ ညီညွတ်ရေး တပ်ပေါင်းစု – ၁၉၅၉)
  3. ညလတ (ညီညွတ်သော လူမျိုးစုများတပ်ဦး – ၁၉၆၅)
  4. လညတ (လူမျိုးစုများ ညီညွတ်ရေး တပ်ဦး – ၁၉၆၇)
  5. တညလ (တိုင်းရင်းသား လူမျိုးပေါင်းစုံ ညီညွတ်ရေးနှင့် လွတ်မြောက်ရေး တပ်ပေါင်းစုံ – ၁၉၇၀)

၆။ KNU ဥက္ကဋ္ဌဘဝနှင့် ဘဝနိဂုံး

၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် အရှေ့တိုင်း၌ KNU ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသောအခါ မန်းဘဇန်သည် KNU ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

ဥက္ကဋ္ဌကြီး မန်းဘဇန်သည် အင်းစိန်တိုက်ပွဲအတွင်း ရရှိခဲ့သော ဒဏ်ရာနှင့် နောက်ဆက်တွဲ မျက်စိရောဂါ၊ အဆုပ်ရောဂါတို့ဖြင့် ၁၉၈၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။


Karen Vibes Media မှ တင်ဆက်သည်။

Leave a comment

Welcome to the Official Karen Vibes Media Website! 

Karen Vibes Media is a premier ethnic digital media organization dedicated to the Karen people and those interested in Karen affairs. Founded on the principles of community empowerment and freedom of expression, we serve as a vital information bridge between the ground realities in Karen areas and the global Karen diaspora. Our content specializes in Karen languages, history, and the complex political landscape of Myanmar, providing a platform for voices that are often marginalized in mainstream media.

Let’s connect