ကရင့်တော်လှန်ရေး ဒုတိယလမ်းစဉ်- အပိုင်း(၁) – ၅

လွတ်လပ်သောကရင့်သမိုင်းသုတေသနအသင်း

ပအိုဝ်းတော်လှန်ရေး

ကိုလိုနီခေတ်မှစပြီး ကရင့် တော်လှန်ရေး စတင်သည့် အချိန်အထိ ပအိုဝ်း လူမျိုးကို ကရင် မျိုးနွယ်စု တခု အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုထား ကြသည်။ ပအိုဝ်း လူမျိုးကို ယခင်က “တောင်သူ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်တွင် ပအိုဝ်း ခေါင်း ဆောင် ဦးလှဖေသည်၊ ဗြိတိသျှ ပါလီမန် တွင် ကရင်အမျိုးသားကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ကရင်အမတ်တဦးအဖြစ်ဖြင့် ရွေးချယ် ခံ ရသည်။ ကေအဲန်ယူ အစည်းအရုံး စတင် ဖွဲ့စည်းသောအခါ ဦးလှဖေကို ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တင်မြှောက်ကြသည်။ 

၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ကရင်အမျိုးသား လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး စသောအခါ၊ တောင်ငူမြို့တွင် ကော်သူးလေ အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသူလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ စောဘဦးကြီး ကွယ်လွန် သောအခါ ကေအဲန်ယူ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ရန် နှစ်ကြိမ်တိတိ ကမ်းလှမ်းခြင်း ခံခဲ့ ရသည်။ 

ကရင့်တော်လှန်ရေးစခဲ့သည့် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် အောက်ဗမာပြည်ရှိ ပအိုဝ်းများ ပါဝင် တိုက်ခိုက် ခဲ့ကြသည်။ ကရင့်တပ်မတော်မှ တောင်ကြီးမြို့ကို သိမ်းပိုက်သည့် နောက်ပိုင်းတွင်၊ ရှမ်းပြည်ရှိ ပအိုဝ်းအမျိုးသားများက လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ 

၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်၊ ကော်သူးလေ အစိုးရကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ချမှတ်သောအခါ စောဘဦးကြီးသည် ဦးလှဖေအား၊ ပအိုဝ်းဒေသတွင် ပအိုဝ်း လက် နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးကို အကူ အညီပေးရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ 

ထိုအချိန်က ပအိုဝ်းအဖွဲ့အစည်းမှာ “ပအိုဝ်း လွန်ပူး” အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်း အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်များမှာ ဖြားတန်နမ်းအော၊ ဗိုလ်ချုပ် ချန်ဆုံ၊ အတွင်းရေးမှူး ခရစ္စတီးစံလုံး၊ စစ်ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်စပါယ်ရှယ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးသည် ရှမ်း မြေရှင်ပဒေသရာဇ်နှင့် ရှမ်း စော်ဘွားများကို ဆန့်ကျင် တိုက်ခိုက်မှုမှ စတင်ခဲ့သည်။ ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ တိုက်သူကြီး များသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးများအပေါ် အနိုင်ကျင့်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် လက်နက်ကိုင် တော်လှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ပအိုဝ်းနှင့် ရှမ်း အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှု၊ ကျေးရွာများကို အပြန်အလှန် မီးရှို့မှုများ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည် တောင်ပိုင်းတွင် ပအိုဝ်း လူမျိုးများက အင်အားပိုမိုသာလွန်သဖြင့်၊ ရှမ်းကျေးရွာများကို ပိုမို ပျက်စီးစေပြီး အသက် ဆုံးရှုံးရမှု များမှာလည်း ပိုမို များပြားခဲ့သည်။ 

၁၉၅၄ ခုနှစ်၊ ပအိုဝ်းခေါင်းဆောင်များက ကရင့်တော်လှန်ရေးသို့၊ နိုင်ငံရေး ရှေ့ဆောင်မှုပေးရန် အကူအညီ တောင်းခံလာရာ၊ ဗိုလ်စံလင်းနှင့် ဗိုလ်အေးဟန် တို့ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဆေးဝါးကုသမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကရင်နီတွင်အမှုထမ်း နေသော ဆရာမ နှစ်ဦးဖြစ်သူ နော်ရုသ နှင့် နော်ရှားခူ တို့ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကရင်နီသည် ကေအဲန်ယူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး၊ နယ်မြေ ခြင်းလည်း ထိစပ်နေခြင်းကြောင့် အလွယ်တကူ စီစဉ်နိုင်ခဲ့သည်။ 

၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင်၊ “ပအလဖ” ခေါ် ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ P.N.L.O. “Pao National Libration Organization” အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ 

ခေါင်းဆောင်များမှာ – ၁။ ဗိုလ်ချုပ် ချန်ဆုံ ဥက္ကဋ္ဌ၊

၂။ ခရစ္စတီးစံလုံး အတွင်းရေးမှူး၊

၃။ ဗိုလ်စပါယ်ရှယ် စစ်ဦးစီးချုပ်၊

နာယကများမှာ – ၁။ ဖြားတန်နမ်းအော၊

၂။ ဖြားတန်လောင်ခဲ၊

၃။ ဖြားတန်တောင်းပလိုင်း၊

အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များမှာ- ၁။ ဦးလှဖေ နှင့်

၂။ ဗိုလ်စံလင်းတို့ဖြစ်သည်။

၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ပအိုဝ်း အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော၊ ဦးလှဖေ၊ ဗိုလ်စံ သိန်း၊ ဗိုလ်ကြီးအောင်ခမ်းထီတို့သည်၊ ရန်သူ့ထံ လက်နက်ချသွားကြသည်။ ရန်သူ့ထံ အညံ့မခံသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဘုန်းတော်ကြီး ဆရာတော် ဦးနေမိ ဖြစ်သည်။ ဆရာတော် ဦးနေမိသည်၊ ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ဆက်လက် စည်းရုံး လှုံ့ဆော်ပြီး ခေါင်းဆောင်မှု ပေးခဲ့သည်။ 

၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်စံသိန်း၊ အောင်ခမ်းထီ၊ ဗိုလ်ကြီးအောင်ခမ်းတို့သည် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးတွင် ပြန်လည် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဗကပ မှ ဗိုလ်လှမောင်ဆိုသူသည် ကွန်မြူနစ်ပါတီမှထွက်ကာ လာရောက် ပူးပေါင်းသည်။ ဦးလှဖေ နောက်သို့ လိုက်သွားသော ဗိုလ်တာကလယ် မှာလည်း ပြန်လည် ဝင်ရောက် လာသည်။ 

၁၉၆၇ ခုနှစ် ပအိုဝ်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့။ ပအလဖ ကို ဖျက် သိမ်းပြီး၊ ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက် ကြသည်။ ပအိုဝ်းနယ်မြေတွင်ရှိသော လူမျိုးစုံ ပြည်သူများ အားလုံး ပါဝင်လာပြီး၊ နေဝင်း စစ်အစိုးရကို ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ရန် ထိုသို့ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ 

ပအိုဝ်း တော်လှန်ရေးကို ကူညီရန် ကေအဲန်ယူပါတီမှ ဗိုလ်စံလင်း၊ ဗိုလ်မှူး ဘောလ်ဒွင်အပြင် အခါအားလျော်စွာ လိုအပ်သော အကူအညီများကို ပေးခဲ့သည်။ 

ပအိုဝ်း တော်လှန်ရေးတွင် ဗိုလ်တာကလယ် ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူနေချိန်တွင် ဗကပ ဗဟို ကော်မတီဝင်တဦးဖြစ်သူ ဦးအောင် (ခေါ်) ဗိုလ်မျိုးမြင့်မှ လာရောက်၍ နိုင်ငံရေး သင်တန်းကို ပို့ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗကပ မှ ပြောင်းလာသော ဗိုလ်လှအောင်၊ ဗိုလ် တာကလယ် တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြီး ပအိုဝ်း တော်လှန်ရေးကို လူတန်းစား တော်လှန်ရေးသို့ ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ 

ဦးလှဖေ နှင့် အောင်ခမ်းထီ အဖွဲ့သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ တော်လှန် ရေးလမ်းစဉ်ကို ချမှတ် ရှေ့ဆောင်ခဲ့သည်။ အဖွဲ့ (၂)ဖွဲ့ကြား လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပြီး နှစ်ဘက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အစ ပထမတွင် တာကလယ်တို့ အဖွဲ့မှာ အင်အားကောင်းသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဦးလှဖေကို အများစုက ထောက်ခံလာ သည်။ ပအိုဝ်း နယ်မြေ (၉)ခုတွင်ဦးလှဖေ နောက်သို့ နယ်မြေ (၇)ခု လိုက်ပါလာသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ဦးလှဖေ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အောင်ခမ်းထီ၊ ခွန်ရဲနောင်၊ ဦးကျော်စိန် တို့ ပူးပေါင်းပြီး၊ (ပအမဖ) ကို ပအိုဝ်း အမျိုးသားအဖွဲ့ (P.N.O.) ဟု အမည်ပြောင်းလဲ ခေါ်ဆို ခဲ့သည်။

ခွန်ရဲနောင် ရှမ်းပြည်သို့ ပြန်နေသောအချိန်သည်၊ ဗိုလ်တာကလယ်သည် နောက်လိုက်အင်အား (၁၀၀)ကျော်နှင့် မြောက်ပိုင်းသို့ ချီတက်ကာ (ဗကပ) ခေါင်းဆောင် များနှင့် သွားရောက် တွေ့ဆုံကြသည်။ ဗိုလ်တာကလယ်အဖွဲ့ အရှေ့ မြောက်ပိုင်းတွင် တနှစ်ကျော်ကြာပြီးနောက် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် တောင်ပိုင်းသို့ ဆင်းလာကြသည်။ ဗိုလ်တာကလယ်နှင့်အတူ (ဗကပ) မှ တပ်ခွဲ(၂)ခွဲ၊ အင်အား အပြည့် နှင့် လိုက်ပါလာ လေသည်။ ဗိုလ်တာကလယ်အဖွဲ့က “ရလလဖ” ဟုပင် ဆက်လက် အမည် ခံခဲ့သည်။ ဗိုလ်တာကလယ်အဖွဲ့တွင် အမြင့်ဆုံး တပ်မှူးများ၊ အောက်ခြေ တပ်မှူးများသည် ကရင်လူမျိုးအများစု ဖြစ်သည်။ ကရင်နီနယ်စပ်တွင် အခြေခံပြီး၊ တခ့ျိုမှာ ပလောင် ဒေသသို့ ကူးပြောင်းကာ၊ ကယန်းပြည်သစ် နယ်မြေတွင် အခြေချ လေသည်။ 

Leave a comment

Welcome to the Official Karen Vibes Media Website! 

Karen Vibes Media is a premier ethnic digital media organization dedicated to the Karen people and those interested in Karen affairs. Founded on the principles of community empowerment and freedom of expression, we serve as a vital information bridge between the ground realities in Karen areas and the global Karen diaspora. Our content specializes in Karen languages, history, and the complex political landscape of Myanmar, providing a platform for voices that are often marginalized in mainstream media.

Let’s connect