Karen Vibes

နိဒါန်း
ကရင်အမျိုးသားတို့၏ တန်းတူရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်အတွက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ကရင့်လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးသည် ဖြတ်သန်းမှု သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် လမ်းစဉ်အမျိုးမျိုးကို အခြေအနေအရ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခဲ့ရသည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများအနက် “ကရင့်တော်လှန်ရေး ဒုတိယလမ်းစဉ်” သည် တော်လှန်ရေး၏ ဦးတည်ချက်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေပြီး စနစ်ကျသော နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုဆီသို့ အရောက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည့် အရေးအကြီးဆုံး မှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ဒုတိယလမ်းစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း အကြောင်းရင်း၊ ပထမလမ်းစဉ်၏ အားနည်းချက်များနှင့် အခြေခံ မူဝါဒများကို အသေးစိတ် လေ့လာကြည့်ပါမည်။

၁။ ပထမလမ်းစဉ်မှ ဒုတိယလမ်းစဉ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း (၁၉၄၉ – ၁၉၅၃)

ကရင့်တော်လှန်ရေး၏ အစောပိုင်းကာလ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိကို “ပထမလမ်းစဉ်” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထိုစဉ်က တော်လှန်ရေးသည် အမျိုးသားရေးအမြင် သက်သက်ပေါ်တွင်သာ အခြေခံခဲ့သည်။ ဆရာကြီး စကောလယ်တော၏ မှတ်တမ်းများအရ ထိုကာလသည် ဘိုးဘွားများထံမှ ဆင်းသက်လာသော မွန်မြတ်သည့် အချက် (၅) ချက် သို့မဟုတ် “ကရင်ဝါဒ (Karenism)” ပေါ်တွင် မှီတည်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ –

• အမှန်တရား (Truth): မမှန်ကန်သော ဖိနှိပ်မှုများကို ဆန့်ကျင်ခြင်း။
• သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း (Purity): ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လုပ်ရပ်များ စင်ကြယ်ခြင်း။
• ညီအစ်ကို မောင်နှမ ချစ်စိတ် (Brotherhood): အမျိုးသားချင်း သွေးစည်းခြင်း။
• အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်စားသောက်မှု (Co-operative Living): စုပေါင်းလုပ်ကိုင်ခြင်း။
• သစ္စာရှိမှု (Loyalty): လူမျိုးနှင့် တော်လှန်ရေးအပေါ် မဖောက်ပြန်ခြင်း။

သို့သော်လည်း ပထမလမ်းစဉ်တွင် တိကျသော နိုင်ငံရေးလမ်းညွှန်ချက်များ မရှိခဲ့ဘဲ စစ်ဘက်ကသာ အရာရာကို ဦးဆောင်သည့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Military Rule)ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ယင်းစနစ်ကြောင့် စည်းရုံးရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အားနည်းချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လူထုစည်းရုံးရေး လုပ်ငန်းများ သိသိသာသာ လျော့နည်းလာခဲ့သည်။

၂။ စောဘဦးကြီး ကျဆုံးခြင်းနှင့် K.G.B. ဖွဲ့စည်းခြင်း

၁၉၅၀ ခုနှစ် သြဂုတ်လ (၁၂) ရက်နေ့တွင် ကရင်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး စောဘဦးကြီး ကျဆုံးခဲ့ရခြင်းသည် တော်လှန်ရေးအတွက် ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်သည်။ ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင်မှု လစ်လပ်မသွားစေရန် Kaw Thoo Lei Governing Body (K.G.B.) သို့မဟုတ် ကော်သူးလေ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤအဖွဲ့သည် အရှေ့တိုင်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ခေါင်းဆောင်များကို ပေါင်းစပ်ကာ တော်လှန်ရေးကို ဆက်လက် လမ်းပြနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။

၃။ မန်းဘဇန်နှင့် ဒုတိယလမ်းစဉ်၏ ထွက်ပေါ်လာမှု

၁၉၅၂-၅၃ ခုနှစ်အတွင်း ရန်သူ၏ စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး ထိုးစစ်များကြောင့် တော်လှန်ရေး နယ်မြေအများအပြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် မန်းဘဇန် ဦးဆောင်သော မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ခေါင်းဆောင်များက တော်လှန်ရေးကို အောင်ပွဲဆီသို့ ပို့ဆောင်ရန်အတွက် လမ်းစဉ်သစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေ လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သဘောပေါက်ခဲ့ကြသည်။

၁၉၅၃ ခုနှစ် ဇွန်လ (၉) ရက်နေ့တွင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ရှိ ဝိန့်ထောင်ကျေးရွာတွင် ကွန်ဖရင့် ကျင်းပကာ “ဒုတိယလမ်းစဉ်” ကို ရေးဆွဲအတည်ပြုခဲ့သည်။ ဤလမ်းစဉ်သည် “ကျဉ်းမြောင်းသော အမျိုးသားရေးဝါဒ” အစား “လူမျိုးစုံ သွေးစည်းညီညွတ်ရေး” ကို အစားထိုးခဲ့သည်။

၄။ ဒုတိယလမ်းစဉ်၏ အခြေခံ သဘောထားကြီးများ

ဒုတိယလမ်းစဉ်သည် တော်လှန်ရေးကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည် –

• နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှု: စစ်ရေးက နိုင်ငံရေးကို မလွှမ်းမိုးစေဘဲ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်ပါတီ (Leading Party) တည်ဆောက်ရန်။
• ရန်သူကို ခွဲခြားခြင်း: ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်ခိုက်နေသည်မှာ ဗမာလူမျိုးမဟုတ်၊ ပြည်သူကို ဖိနှိပ်နေသော ဖဆပလ (AFPFL) အစိုးရသာ ဖြစ်သည်။
• ပြည်သူ့အင်အား: တော်လှန်ရေး၏ အဓိက အင်အားစုမှာ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။
• တပ်ပေါင်းစု တည်ဆောက်ရေး: ဗမာပြည်တွင်းရှိ တော်လှန်သော အင်အားစုအားလုံး (ကရင်၊ မွန်၊ ကရင်နီ၊ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း နှင့် ဗမာအလုပ်သမားများ) နှင့် လက်တွဲရန်။

၅။ မောကို ကွန်ဂရက် (၁၉၅၆)

ဤဒုတိယလမ်းစဉ်ကို တပြည်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျင့်သုံးနိုင်ရန် ၁၉၅၆ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် အရှေ့တိုင်းရှိ မောကို (Maw Ko) ၌ ကွန်ဂရက်ကျင်းပကာ အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဂရက်မှ တော်လှန်ရေး၏ ပန်းတိုင်ကို အဆင့် (၄) ဆင့်ဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည် –
၁။ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ကရင်ပြည် ရရှိရေး။
၂။ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးအားလုံး အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ပြည်နယ်များ ရရှိရေး။
၃။ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် အပြည့်အဝရှိသည့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ထောင်ရေး။
၄။ ဆိုရှယ်လစ် လူ့ဘောင်ဆီသို့ ချီတက်ရေး။

နိဂုံး
ဒုတိယလမ်းစဉ်သည် ကရင့်တော်လှန်ရေးကို အုံကြွမှုသက်သက်မှသည် စနစ်ကျသော နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းစေခဲ့သည်။ ဤလမ်းစဉ်ကြောင့် တော်လှန်ရေးသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြံ့ကြံ့ခံ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

(လွတ်လပ်သောကရင့်သမိုင်းသုတေသနအသင်းမှ ထုတ်ဝေသည့် ကရင့်တော်လှန်ရေးဒုတိယလမ်းစဥ်စာအုပ်(ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေခြင်း)မှ ကိုးကားပြီး ပြန်လည်ရေးသားဖော်ပြပါသည်။)

(အပိုင်း – ၂ တွင် ဒုတိယလမ်းစဉ်အောက်က တိုင်းဒေသကြီးများ ဖွဲ့စည်းပုံကို ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။)